| Het
museum is gevestigd in de oude sigarenspeciaalzaak van de firma 't
Mannetje. In 1941 begonnen Rein en Nel 't Mannetje met de
sigarenzaak, hoewel er in deze periode nauwelijks aan tabak te
komen was. Op de fiets werd voor veel geld tabak gehaald uit de
Utrechtse Heuvelrug, en deze tabak werd vermengd met
amateurtabak die in het Westland geteeld werd. Nel stond in de
winkel en Rein werd tijdens de oorlogsjaren tewerkgesteld in
Duitsland. Na de oorlog verdiende Rein er wat bij door bij de
Gemeente Delft in dienst te zijn waar hij onder andere moest
toezien op de kwaliteit van de sportvelden. In 1958 overleed
Rein en zijn echtgenote heeft de zaak voortgezet tot 1968. In
dat jaar trouwde Louis Bracco Gartner met Reina, de dochter van
Nel en Rein, en nam de zaak, waar inmiddels een postagentschap
in gevestigd was, over. Louis was altijd al geïnteresseerd in
geschiedenis. Op een dag werd hem een emmer met in Delft
opgegraven kleipijpen aangeboden. Hij twijfelde geen moment en
kocht ze. Bij het schoonmaken ontdekte hij de grote
verscheidenheid aan soorten: pijpen met dikke en dunne stelen,
met wel of geen merkje op de hiel, versiering op de kop of
geheel glad of van een grove of mooie kwaliteit. In die periode
werden er veel kleipijpen in Nederland gevonden. Don Duco, van
het Pijpenkabinet, eerst in Leiden en nu in Amsterdam gevestigd,
heeft door middel van onderzoek en vele publicaties de pijpelogie in
Nederland op de kaart gezet. Zo heeft ook de Pijpelogische Kring
Nederland (PKN) door een aantal actieve leden zoals: Hans van
Hans van der Meulen, Fred Tijmstra en Jos van Engelen de
pijpelogie tot een wetenschap gemaakt. Al eerder was
bekend dat de oudste modellen van rond 1600 een gedrongen
dubbelconische vorm hadden en dat de pijpenkop, naarmate de
tabak goedkoper werd, langzaam slanker en groter werd. Ook
bleken er meerdere varianten van te bestaan. De pijpencollectie
van Louis breidde zich uit en telt nu meer dan 12.000 stuks. Via
een eerste tentoonstelling, samen met de PKN, tijdens de
Rotterdamse Antiekbeurs in de Doelen in Rotterdam (1979), werd
verder onderzoek naar de Delftse pijpenmakers gedaan. Voor een
tweede tentoonstelling in het Delftse Gemeentearchief (1997)
werd de collectie ook in de breedte uitgebreid: er werd
documentatiemateriaal aan toegevoegd, alsmede andere objecten
die ook met de andere vormen van het tabaksgebruik te maken
hebben. De definitieve doorbraak kwam met de tentoonstelling in
het Lambert van Meertenmuseum (2000). Het boek, 'De geschiedenis
van de Delftse tabaksnijverheid en de historie van de oudste
sigarenfabriek van A. Hillen'. uitgegeven door Louis Bracco
Gartner is het resultaat van jarenlang onderzoek. Momenteel
determineert Louis samen met een tweetal PKN-leden alle in Delft
gevonden kleipijpen en is voorzitter van de onlangs opgerichte
'Stichting Nederlandse Tabakshistorie'. Omdat zijn omvangrijke
verzameling meer ruimte vroeg en hij meer overzicht wilde
hebben, besloot Louis om na de definitieve sluiting van de
sigarenzaak de winkel om te bouwen tot het "Tabaks
Historisch Museum Delft". |
|
|
|
